38. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin artık yaklaşık bir pırasa büyüklüğünde.

İkinci trimesterde vücudunu kaplayan ince, yumuşak tüylerin (lanugo) büyük kısmı artık dökülmüştür. Yine de bazı bebekler doğduklarında omuzlarında ya da sırtlarında küçük tüy alanlarıyla doğabilir.

Bebeğinin bağırsaklarında mekonyum birikmeye devam eder. Mekonyum; amniyon sıvısı, dökülen hücreler ve yutulan diğer maddelerden oluşan koyu, yapışkan ilk dışkıdır. Genellikle doğumdan sonra çıkar. Doğum eylemi sırasında mekonyum çıkarması ise daha yakın izlem gerektirebilir.

Gözler, tırnaklar, akciğerler

Bu haftada el ve ayak tırnakları tamamen oluşmuştur. El tırnakları parmak uçlarını bile geçmiş olabilir.

Bebeğinin akciğerleri güçlenmeye devam eder ve ses telleri doğumdan sonra ağlayabilecek kadar gelişmiştir. Akciğerlerdeki hava keseciklerinin birbirine yapışmasını önleyen maddelerin üretimi de sürer.

Bebeğinin beyni ve sinir sistemi doğuma kadar ince ayar yapmayı sürdürür. Cilt altı yağ dokusu özellikle diz, dirsek ve omuz çevresinde artar.

Gebeliğin kaçıncı ayı?

Bu hafta 9. ayın ortalarına yaklaşmış olursun.

Vücudumda neler oluyor?

Bu hafta yapılan kontrol muayenesinde doktorun karnının boyutunu ölçebilir, tansiyonunu kontrol edebilir ve idrarda protein olup olmadığına bakabilir. İdrarda protein görülmesi ve tansiyon yüksekliği, preeklampsi açısından değerlendirilir.

Planlı sezaryen yapılacaksa, bunun çoğu zaman en az 39. haftadan sonra planlanması önerilir. Bunun amacı bebeğin akciğer gelişimi için en uygun zamanı beklemektir.

Gebelik 41. haftayı geçerse seçenekler konuşulabilir:

• membran sıyırma,
• indüksiyon,
• doğum eyleminin kendiliğinden başlamasını bir süre daha bekleme.

RSV aşısı

RSV aşısını henüz yaptırmadıysan, doğuma kadar hâlâ gündeme gelebilir; doktorunla konuşabilirsin.

Doğum belirtileri artık daha yakından takip edilmeli

Doğum her an başlayabilir. Bu nedenle şu işaretleri tanımak önemlidir:

• düzenli ve giderek güçlenen kasılmalar,
• mukus tıkacının gelmesi,
• suların gelmesi,
• belirgin pelvik baskı,
• sırt ağrısında artış.

Suların gelmesi

Suların gelmesi filmlerdeki gibi büyük bir boşalma şeklinde olmak zorunda değildir. Küçük bir sızıntı ya da damlama şeklinde de olabilir.

Sular geldikten sonra doğumun 24 saat içinde başlamaması durumunda enfeksiyon riskini azaltmak için indüksiyon gündeme gelebilir.

Şişlik

Ayak bileklerinde ve ayaklarda şişlik bu haftada sık görülebilir. Rahim büyüdükçe kan damarlarına yaptığı baskı bacaklardaki dolaşımı etkileyebilir.

Rahatlamak için:

• rahat ayakkabı ve gevşek çoraplar giyin,
• ayaklarını yukarı kaldır,
• uzun süre ayakta kalmamaya çalış,
• bol su için.

Yüzde, ellerde ya da ayaklarda ani şişlik varsa bunu ciddiye alın; bu, preeklampsi belirtisi olabilir.

Duygusal durum

Bu hafta sabırsızlık, bıkkınlık ya da hayal kırıklığı hissi de olabilir. Bu, doğumun çok yaklaşmış olmasına rağmen hâlâ başlamamış olmasının yarattığı doğal bir duygusal yük olabilir.

Bu hafta görülebilecek belirtiler arasında şunlar yer alabilir:

• Braxton Hicks kasılmaları
• uyku sorunları
• sırt ağrısı
• mide ekşimesi ve hazımsızlık
• şişkinlik ve kabızlık
• bacak krampları
• sıcak hissetme
• baş dönmesi
• ellerde ve ayaklarda şişlik
• idrar yolu enfeksiyonu belirtileri
• vajinal enfeksiyon belirtileri
• yüzde koyulaşma ya da “gebelik maskesi”
• daha yağlı cilt ve sivilcelenme
• göğüslerden kolostrum gelmesi
• mukus tıkacının gelmesi

Bu hafta için özel bir beslenme kuralı verilmemiş olsa da, sıvı alımını sürdürmek özellikle ödem ve genel rahatlık açısından önemlidir. İştah azaldıysa daha küçük ve sık öğünler tercih etmek rahatlatabilir.

• Bebek hareketlerini doğuma kadar takip et.
• Hareketlerde azalma varsa hemen doktoruna başvur.
• Hastane çantanın hazır olduğundan emin ol.
• Evde doğum ya da hastanede doğum planlıyorsan esnek bir yedek plan oluşturun.
• Şişlik, baş ağrısı veya görme sorunu olursa bekleme.
• Yalnızca kendini iyi hissediyorsan kısa yürüyüşlerle aktif kal.
• Sabırsızlık ve gerginlik hissediyorsan dinlenmeye zaman ayır.

Doğum planını gözden geçirmek

Doğum planı, doğum sırasındaki tercihlerini önceden düşünmene yardımcı olan bir çerçevedir. Ağrıyla baş etme seçenekleri, doğum sırasında yanında kimin olmasını istediğin, hareket ve pozisyon tercihleri ile bebeğini besleme niyetin gibi konuları kapsayabilir.

Doğum planını kesin kurallar değil, bir başlangıç noktası olarak görmek faydalıdır. Doğum sırasında koşullar değişebileceği için esnek kalmak önemlidir. Planını bu hafta doktorunla gözden geçirebilirsin.

Yalancı ve gerçek sancıyı ayırt etmek

Braxton Hicks kasılmaları, yani yalancı sancılar düzensizdir, zamanla belirgin biçimde güçlenmez ve dinlenince, pozisyon değiştirince ya da yürüyünce hafifleyebilir.

Gerçek doğum kasılmaları ise düzenli aralıklarla gelir, zamanla daha sık ve daha güçlü hâle gelir ve dinlenmekle geçmez. Genel bir ölçüt olarak, kasılmalar yaklaşık 5 dakikada bir gelip her biri yaklaşık 1 dakika sürüyor ve bu durum yaklaşık 1 saat devam ediyorsa gerçek doğum eylemi başlamış olabilir.

Kasılmaları nasıl sayarsın?

Kasılmaları takip ederken süreyi bir kasılmanın başından bir sonraki kasılmanın başına kadar ölçersin. Böylece kasılmaların giderek sıklaşıp sıklaşmadığını ve bir düzen oluşup oluşmadığını görebilirsin.

Ne zaman hastaneye gitmeli?

Düzenli ve giderek güçlenen kasılmalar başladığında, suların geldiğini düşündüğünde ya da bebeğinin hareketlerinde azalma fark ettiğinde doktoruna başvurman gerekir. Adet kanaması gibi yoğun bir kanama da beklemeden değerlendirilmelidir.

Şiddetli ve geçmeyen baş ağrısı, görmede bulanıklık ya da ışık çakmaları, yüzde, ellerde veya ayaklarda ani şişlik gibi belirtiler preeklampsi işareti olabilir. Bu durumlarda hemen tıbbi yardım alman önemlidir.