37. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin bu hafta doğumdan sonra kullanacağı bazı becerileri prova etmeyi sürdürür: amniyon sıvısını içine çekip dışarı vererek nefes almayı taklit eder, göz kırpar, başparmağını emer ve rahim içinde bir yandan diğer yana döner.

Yüz kasları da çalışır. Bebeğin kaş çatma ya da gülümseme gibi farklı yüz ifadeleri yapabilir. Bunlar rastlantısaldır; üzgün ya da mutlu olduğu anlamına gelmez.

Bu hafta bebeğim ne kadar büyük?

Bebek günlük olarak az miktarda kilo almaya devam eder ve ortalama ağırlığı yaklaşık 3 kilo civarında olabilir. Bu dönemde rahimde alan iyice daralır. Bu yüzden artık sert tekmelerden çok gerinme, kıvrılma, dönme ve itme hareketleri hissedebilirsin.

Doğumda bebeğinin baş çevresi yaklaşık olarak göğüs çevresine yakın olabilir. Omuzlar, dirsekler, dizler ve boyun çevresindeki yağ dokusu arttıkça vücut çizgileri daha dolgun görünmeye başlar.

Saç, göz ve işitme

Bazı bebekler doğumda gür saçlı olabilir, bazılarında ise yalnızca ince tüyler bulunur. Saçın rengi ve dokusu ilk aylarda değişebilir.

Göz rengi de doğumda kesin olmayabilir. Bazı bebeklerde son göz rengi doğumdan itibaren bellidir, bazılarında ise ilk aylarda değişim görülebilir.

Yenidoğan işitme taraması doğumdan kısa süre sonra yapılır. Bu tarama, işitmenin ve daha sonra dil gelişiminin değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Gebeliğin kaçıncı ayı?

Bu hafta gebeliğinin 9. ayındasın. Doğuma artık çok az kaldı.

Vücudumda neler oluyor?

Bu haftada bebeklerin büyük çoğunluğu baş aşağı döner ve annenin sırtına bakacak şekilde yerleşir. Bu, doğum için en uygun pozisyon olarak kabul edilir.

Bebeğin başı pelvise indiğinde karnın biraz aşağıya inmiş gibi görünebilir. Buna bazen “hafifleme” de denir. Bebeğin hâlâ makat geliş pozisyonundaysa panik yapma; bazı bebekler doğum eylemi başlayana kadar da dönebilir.

Braxton Hicks kasılmaları

Bu haftalarda Braxton Hicks kasılmaları daha sık olabilir. Bunlar rahmin prova kasılmalarıdır.

Braxton Hicks kasılmaları genellikle:

• düzensizdir,
• şiddeti giderek artmaz,
• dinlenince veya pozisyon değiştirince hafifleyebilir,
• çoğu zaman ağrılı değil, rahatsız edici bir sıkışma hissi verir.

Gerçek doğum kasılmaları ise genellikle daha düzenli, daha uzun, daha güçlü ve daha sık hâle gelir. Düşük riskli gebeliklerde hastaneye başvuru için genellikle yaklaşık 1 dakika süren, 5 dakikada bir gelen ve yaklaşık 1 saat devam eden kasılmalar esas alınabilir. Ancak senin için geçerli plan, doktorunun önerisi olmalıdır.

Nişan, akıntı ve suların gelmesi

Bu hafta vajinal akıntıda artış olabilir. Akıntı berrak, pembe ya da hafif kanlı görünebilir.

Mukus tıkacı rahim ağzını gebelik boyunca koruyan kalın mukus tabakasıdır. Doğuma yaklaşırken parça parça ya da bir bütün hâlinde gelebilir. Buna bazen “nişan” da denir. Mukus tıkacının gelmesi doğumun hemen başlayacağı anlamına gelmez; doğum saatler, günler ya da daha uzun süre sonra da başlayabilir.

Ağır kanama, kötü kokulu akıntı ya da sürekli sıvı sızıntısı olursa beklemeden doktoruna başvur. Sürekli akan veya damlayan sıvı, suların gelmiş olabileceğini düşündürebilir.

Bebek hareketleri

Rahimde alan daraldığı için hareketlerin şekli değişebilir ama hareketlerin tamamen azalması normal kabul edilmez. Bebeğinin günlük hareket düzenini takip etmeye devam et.

2 saat içinde 10 belirgin hareket hissetmiyorsan doktoruna başvur. Hareketlerde belirgin azalma, bebeğin sıkıntıda olabileceğini düşündürebilir.

Gaz, şişkinlik ve sindirim

Bu dönemde bebek mideye ve bağırsaklara daha fazla baskı yapabilir. Bu nedenle:

• gaz,
• şişkinlik,
• hazımsızlık,
• kabızlık

gibi yakınmalar artabilir.

Öğünleri daha yavaş yemek ve daha küçük porsiyonlar tercih etmek rahatlatabilir. Yemekten sonra kısa ve nazik bir yürüyüş sindirime yardımcı olabilir.

Bel ağrısı ve pelvik baskı

Gebeliğin bu döneminde bel ağrısı çok yaygındır. Gebelerin %60’ından fazlasında bel ağrısı görülebilir.

Bel ağrısını azaltmak için:

• dik durmaya çalış,
• uzun süre aynı pozisyonda kalma,
• hafif egzersizi sürdür,
• mümkünse yüzme gibi eklemlere yük bindirmeyen hareketleri tercih et,
• doktorun uygun görüyorsa gebelik masajı veya fizik tedavi seçeneklerini konuş.

Kolostrum ve göğüslerden sızıntı

Göğüslerden sarımsı bir sıvı gelmesi olabilir. Bu sıvı kolostrumdur; yani bebeğin doğumdan sonra alacağı ilk süttür. Antikor açısından zengindir.

Kolostrum gelmesi normaldir. Gelmemesi de göğüslerin doğuma hazır olmadığı anlamına gelmez.

Doğum sonrası depresyon hakkında şimdiden bilgi edinmek

Doğum sonrası depresyon, doğumdan sonraki ilk yıl içinde gelişebilir ve 10 kadından 1'inden fazlasını etkileyebilir. Partnerlerde de görülebilir.

Belirtiler arasında şunlar yer alabilir:

• sürekli çökkün hissetme,
• keyif aldığı şeylere ilgiyi kaybetme,
• sürekli yorgunluk ve enerji düşüklüğü,
• gece uyuyamama ve gündüz aşırı uyku hâli,
• kendine ya da bebeğe bakmakta zorlanma,
• sosyal çevreden uzaklaşma,
• odaklanma ve karar vermede zorlanma,
• ürkütücü düşünceler.

Böyle belirtiler sende ya da partnerinde olursa, bunu suçluluk nedeni değil yardım alma işareti olarak değerlendirmek gerekir.

Bu hafta görülebilecek belirtiler arasında şunlar olabilir:

• Braxton Hicks kasılmaları
• vajinal akıntıda artış
• mukus tıkacının gelmesi
• göğüslerden kolostrum sızıntısı
• gaz ve şişkinlik
• hazımsızlık
• kabızlık
• sık idrara çıkma
• sırt ağrısı
• pelvik baskı
• uykusuzluk
• sıcak basması
• baş dönmesi
• bacak krampları
• ellerde ve ayaklarda şişlik
• hemoroid
• yüzde lekelenme ya da ciltte yağlanma artışı

Bu dönemde sağlıklı gebelik beslenmesini sürdürmek önemlidir. Bebeğin hâlâ biraz kilo almaya devam eder.

Beslenmede öne çıkan noktalar:

• protein açısından yeterli beslenme
• kalsiyum alımını sürdürme
• C vitamini içeren meyveler tüketme
• şişkinlik artıyorsa daha küçük ve sık öğünler tercih etme
• öğünleri yavaş yeme

Avokado, nohut ve mercimek gibi besinler hem enerji hem de protein açısından faydalı seçenekler olabilir.

• Doğum planını son kez gözden geçir.
• Hastane çantan hazır değilse bu hafta tamamla.
• Başka çocukların varsa doğum başladığında kimin ilgileneceğini planla.
• Hastaneye ya da sağlık kuruluşuna nasıl gideceğini önceden netleştir.
• Nazik egzersizi sürdürebiliyorsan sürdür.
• Gün içinde fazla yorulmadan aktif kal.
• Bebek hareketlerini takip etmeyi bırakma.
• Doğum sonrası destek olabilecek kişilerle önceden konuş.

Erken term ne demek?

37. hafta, gebeliğin “erken term” olarak adlandırılan dönemine denk gelir. Erken term 37. haftadan 38. haftanın sonuna kadar olan dönemi kapsar. Tam term ise 39. hafta ile 40. haftanın sonu arasıdır.

Bu ayrımın yapılmasının nedeni, doğum zamanı bu aralıkta değiştikçe yenidoğanın solunum başta olmak üzere bazı uyum süreçlerinin farklılık gösterebilmesidir. Bu yüzden tıbbi bir gereklilik olmadıkça doğumun kendiliğinden başlaması beklenir.

Hastane çantasını hazırlamak

Doğum her an başlayabileceği için hastane çantanı bu hafta hazır etmek rahatlatıcı olur. Kendin için rahat ve kolay giyilen kıyafetler, terlik, iç çamaşırı, kişisel bakım ürünleri, su şişesi ve telefon şarj aletini hazırlayabilirsin.

Bebeğin için zıbın, tulum, şapka, eldiven ve battaniye gibi temel eşyaları da ekle. Kimlik ve gerekli belgeler ile varsa doğum planının bir kopyasını çantaya koymak işini kolaylaştırır. Çantayı doğum çantası ve doğum sonrası çantası olarak ikiye ayırmak da pratik olabilir.

Doğum belirtilerini tanımak

Doğumun yaklaştığını gösteren işaretleri tanımak bu haftalarda önemlidir. Giderek güçlenen, uzayan ve sıklaşan kasılmalar, suların gelmesi ve mukus tıkacının pembe-kanlı bir akıntı şeklinde gelmesi başlıca belirtilerdir. Bel ağrısında artış da eşlik edebilir.

Bu belirtilerin görülmesi doğumun hemen başlayacağı anlamına gelmeyebilir; doğum saatler ya da günler sonra da başlayabilir. Yine de belirtileri tanıman, ne zaman yola çıkman gerektiğini değerlendirmene yardımcı olur.

B grubu streptokok (GBS) taraması

Bu haftalarda B grubu streptokok adı verilen bir bakteri için tarama yapılabilir. Bu tarama genellikle bir sürüntü örneğiyle gerçekleştirilir. Sonucun pozitif çıkması, bu bakteriyi taşıdığın anlamına gelir; hasta olduğun anlamına gelmez.

Taşıyıcı olman durumunda, bakterinin doğum sırasında bebeğe geçme olasılığını azaltmak için doğum eylemi sırasında damardan antibiyotik verilmesi önerilebilir. Sonucunun ne anlama geldiğini ve nasıl bir plan izleneceğini doktorunla konuşabilirsin.

Ten tene temasa hazırlanmak

Doğumdan hemen sonra bebeğini çıplak tenine almak, ten tene temas olarak bilinir. Bu temas bebeğin vücut ısısını dengelemesine, rahim dışındaki ortama daha kolay uyum sağlamasına ve sakinleşmesine yardımcı olabilir.

Ten tene temas aynı zamanda bağ kurmayı ve ilk emme davranışlarının başlamasını destekleyebilir. Şartlar uygunsa bunu doğum planında belirtmek isteyebilirsin.

Bebek koltuğunu hazırlamak

Bebeğini güvenle eve getirebilmek için araç bebek koltuğunu önceden hazırlamak önemlidir. Yenidoğan koltuğu, başın, boynun ve sırtın en iyi korunması için arkaya bakacak şekilde arka koltuğa yerleştirilir.

Koltuğun montajını doğumdan önce yapmak ve kullanımına aşina olmak, o günkü telaşı azaltır.