39. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin artık aşağı yukarı bir mini karpuz kadar.

Birkaç hafta önce cildi daha ince ve daha şeffaf görünürken, şimdi daha kalın ve daha koruyucu bir hâl almıştır. Ciltte vernix adı verilen beyaz, mumsu ve kremsi bir tabaka bulunabilir. Bu tabaka hem cildi korur hem de doğum kanalından geçişi kolaylaştırabilir.

Bazı bebekler vernix ile belirgin şekilde kaplı doğar; bazılarında ise doğuma yaklaşırken vernixin büyük bölümü kaybolmuş olur.

Beyin ve organlar

Bu hafta bebeğinin organları büyük ölçüde dış dünyadaki yaşama hazırdır. Beden büyümesi yavaşlamış olsa da beyin gelişimi sürer.

Bebeğin beyni son haftalarda hâlâ hızla büyür; yalnızca son 4 haftada yaklaşık %30 büyümüş olabilir. Bu büyüme doğumdan sonra da devam eder.

Hareketler sürmeli

Rahimde artık çok az alan olduğu için bebeğinin hareketleri sert tekmelerden çok gerinme, kıvrılma ve dönme şeklinde hissedilebilir. Ancak hareketler düzenli biçimde sürmelidir.

Bebeğinin hareketlerinde belirgin azalma fark edersen beklemeden sağlık profesyoneline başvur.

Vücudumda neler oluyor?

Bu haftada vajinal akıntıda belirgin artış olabilir. Sağlıklı akıntı genellikle ince, beyaz ve kötü kokusuzdur.

Sarımsı ya da kanlı, sümüksü bir parça görürsen bu “nişan” olabilir. Bu, doğumun yaklaştığını gösterebilir ama doğumun aynı gün başlayacağını garanti etmez.

Bebeğin pelvisine doğru indikçe:

• sırt ağrısı artabilir,
• karnın alt kısmında daha fazla baskı hissedebilirsin,
• sık idrara çıkma belirginleşebilir.

Braxton Hicks ve gerçek doğum

Braxton Hicks kasılmaları bu hafta daha yoğun hissedilebilir. Bunlar rahmin prova kasılmalarıdır.

Gerçek doğum kasılmalarında ise genellikle şu özellikler görülür:

• düzenli aralıklarla gelir,
• zamanla sıklaşır,
• giderek güçlenir,
• ağrı daha belirgin olur,
• hareket etmekle ya da dinlenmekle geçmez.

Kasılmalar yaklaşık 60 saniye sürüyor ve 5 dakikada bir geliyorsa hastaneyle ya da doktorunla iletişim kurun. Ancak senin için geçerli zamanlama, doktorunun önerisine göre değişebilir.

Suların gelmesi

Suların gelmesi büyük bir boşalma şeklinde olabileceği gibi yalnızca küçük bir sızıntı olarak da fark edilebilir. Her durumda sağlık profesyoneline haber vermek gerekir.

Suyun rengi yeşil ya da kahverengiyse bu, bebeğin rahim içinde mekonyum çıkarmış olabileceğini düşündürebilir ve daha yakın değerlendirme gerekir.

Görmezden gelinmemesi gereken belirtiler

Bu dönemde bazı belirtiler acil değerlendirme gerektirir. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• vajinal kanama,
• geçmeyen şiddetli kaşıntı,
• geçmeyen çok güçlü baş ağrısı,
• görme bozuklukları,
• kaburgaların hemen altında ağrı,
• ellerde, ayaklarda ya da yüzde ani ve aşırı şişlik,
• yüksek ateş.

Bu hafta görülebilecek belirtiler arasında şunlar olabilir:

• Braxton Hicks kasılmaları
• gerçek doğum kasılmalarının başlaması
• uykusuzluk
• sık idrara çıkma
• ishal ya da mide bulantısı
• ayak ve ayak bileklerinde şişlik
• kaşıntı
• mukus tıkacının gelmesi
• kanlı nişan
• göğüslerden kolostrum sızıntısı
• sırt ağrısı
• alt karında baskı
• ani enerji artışı ya da tam tersine bitkinlik

Bu dönemde iştah azalabilir. Daha küçük ve hafif öğünler tercih etmek rahatlatıcı olabilir. İshal varsa sıvı alımına dikkat edilmelidir.

• Suların gelip gelmediğini dikkatle izle.
• Hareket azalması, kanama ya da şiddetli belirtilerde bekleme.
• Hastane çantanı ulaşılabilir bir yerde tutun.
• Çok yorucu işler yerine kısa ve hafif yürüyüşleri tercih et.
• Uyku zorlaşıyorsa yan yatış pozisyonu ve yastık desteği kullan.
• Doğum başladığında sana eşlik edecek kişiyle planını netleştir.
• Dinlenmeye ve kendini sakinleştirmeye zaman ayır.

Bebek doğduğunda neler olabilir?

Doğumdan hemen sonra bebeğinin elleri ve ayakları mavimsi görünebilir. Solunumu ilk dakikalarda düzensiz olabilir. Bazı bebekler hemen ağlamaz; birkaç saniye içinde solunum düzeni yerleşir.

Bebek, doğumdan sonraki ilk dakikada ve 5. dakikada Apgar değerlendirmesi ile kalp atımı, solunum, kas tonusu, uyarana yanıt ve cilt rengi açısından kontrol edilir.

Bağ kurma her zaman anında olmayabilir

Bebeği gördüğün anda yoğun sevgi hissetmemen de normal olabilir. Bağ bazen hemen, bazen günler ya da haftalar içinde güçlenir. Bu seni kötü bir ebeveyn yapmaz.

Emzirmenin anneye etkileri

Emzirme yalnızca bebek için değil, anne için de yararlıdır. Özellikle oksitosin ve prolaktin hormonları rahmin toparlanmasına, doğum sonrası kanamanın azalmasına, gevşeme ve bağlanma hissine katkı sağlayabilir.