28. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor ve ne kadar büyük?

Bebeğin artık yaklaşık bir patlıcan büyüklüğünde.

Bu hafta gebeliğinin 7. ayındasın ve üçüncü trimester başlıyor.

Bu dönemde bebeğinin kalp atım hızı artık daha düzenlidir. İlk haftalardaki çok yüksek hızından sonra daha yavaş ve daha dengeli bir ritme oturur. Yine de kalp atımı hâlâ sizinkinden belirgin şekilde hızlıdır. Bebeğinin kalbi bir stetoskopla duyulabilir; bazen karnına kulak koyarak da duyulabileceği söylenir, ancak bunu her zaman yakalamak kolay değildir.

Bebek pozisyona giriyor

Bebeğin doğum için baş aşağı pozisyona dönmeye başlamış olabilir. Bu her bebekte aynı haftada olmaz; bazı bebekler daha sonra döner.

Bu dönemde bebeğin:

• göz kırpma pratiği yapar
• daha güçlü emer
• hıçkırabilir
• nefes alma hareketlerini çalışır

Bu hafta bebeğinde neler oluyor?

Bebeğin dışarıdaki havayı solumaya neredeyse hazırdır, ancak şimdilik amniyon sıvısıyla nefes alma pratiği yapar. Beş duyusu da büyük ölçüde gelişmiştir. Amniyon sıvısına geçen tat ve koku molekülleri nedeniyle, senin yediklerinin bazı özelliklerini dolaylı olarak algılayabilir.

Cilt altında yağ dokusu arttıkça cilt daha az buruşuk görünmeye başlar. Vücut sıcaklığını düzenleme kapasitesi de gelişir.

Beyin gelişimi de devam eder. Talamus ile beyin kabuğu arasındaki bağlantılar, farkındalık ve duyusal işleme açısından önemli gelişim basamaklarından biridir.

Bebeğim erken mi gelecek?

Birçok anne adayı doğumun erken başlayacağından endişe eder. Ancak bebeklerin çoğu tam zamanına yakın doğar. 28. haftada doğum hâlâ erken doğumdur, fakat bu haftada doğan bebeklerin yaşama şansı önceki haftalara göre belirgin olarak artmıştır.

37. haftadan önce aşağıdaki belirtiler varsa doktoruna başvurulmalıdır:

• vajinadan sıvı gelmesi veya sürekli sızıntı
• düzenli kasılmalar
• olağandışı bel ağrısı
• pelvik baskı
• kanama veya belirgin akıntı değişikliği

Vücudumda neler oluyor?

Bu dönemde mide ekşimesi, hazımsızlık, sırt ağrısı ve şişlik daha belirgin olabilir. Büyüyen rahim sindirim sistemi ve diyafram üzerinde baskı oluşturur. Aynı zamanda bağ dokularında gevşeme olur.

Ayak bileklerinde, ayaklarda ve yüzde hafif şişlik görülebilir. Ancak şişlik belirginse, ani başladıysa veya baş ağrısı ve görme değişikliği eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir.

Braxton Hicks kasılmaları bu haftalarda daha çok fark edilmeye başlayabilir. Bunlar rahmin düzensiz, prova niteliğindeki kasılmalarıdır. Genellikle:

• düzensizdir
• giderek sıklaşmaz
• dinlenince azalır
• susuzlukla artabilir

Kasılmalar güçlenirse, düzenli hâle gelirse veya ağrılı olursa doktoruna başvurulmalıdır.

Bu haftalarda ara sıra nefes nefese kalmak da mümkündür. Rahmin diyaframa baskısı, daha derin nefes alma hissi yaratabilir. Ancak ani nefes darlığı, göğüs ağrısı veya çarpıntı varsa değerlendirme gerekir.

İdrar kaçırma bu dönemde sık görülen bir belirtidir. Pelvik taban egzersizleri destekleyici olabilir.

Hemoroid de kabızlık, damar basıncı ve hormonal değişikliklere bağlı olarak artabilir. Su içmek, lifli beslenmek ve düzenli hareket etmek yardımcı olur. Rektal kanama varsa değerlendirme gerekir.

Canlı ve tuhaf rüyalar da gebeliğin bu döneminde sık görülebilir. Uyku bölünmesi ve hormonal değişiklikler buna katkıda bulunabilir.

Kolostrum sızıntısı bu haftalarda başlayabilir. Bu, vücudun doğum sonrası beslenmeye hazırlandığını gösterir ve çoğu zaman normaldir.

Saç boyası konusunda veriler sınırlıdır. Genel olarak ilk trimester sonrası daha güvenli kabul edildiği düşünülse de, gerekiyorsa bu konuda doktorunla konuşman en güvenli yaklaşımdır.

Bebeğinin hareketleri artık daha düzenli hissedilebilir. Hareketlerine aşina oldukça bebeğinin normal ritmini fark etmeye başlarsın. Hareketlerin belirgin şekilde azalması değerlendirilmelidir.

Hassas cilt

Gebelikte cilt daha hassas hâle gelebilir. Karın, kalça ve uyluklar özellikle gerilmeye bağlı hassaslaşabilir. Tahriş edici ürünlerden kaçınmak ve sade içerikli ürünler kullanmak daha rahat olabilir.

Gebelik maskesi (melazma)

Gebelik hormonları yüzde koyu lekeler ve karın ortasında linea nigra denen koyu çizgiyi belirginleştirebilir. Güneş bu lekeleri artırabileceği için güneş koruyucu kullanmak yardımcı olur.

Gebelikte göğüste kitle fark etmek

Gebelikte memeler büyüdüğü, hassaslaştığı ve yapısı değiştiği için yumrulu hissedilebilir. Çoğu kitle kötü huylu değildir; yine de yeni fark edilen, büyüyen veya kaygı yaratan bir kitle varsa doktorun tarafından değerlendirilmelidir.

Bu hafta görülebilecek yaygın belirtiler şunlardır:

• idrar kaçırma
• mide ekşimesi
• hazımsızlık
• sırt ağrısı
• pelvik ağrı
• Braxton Hicks kasılmaları
• bacak krampları
• huzursuz bacak hissi
• burun kanaması
• kaşıntı
• hemoroid
• canlı rüyalar
• uyku güçlüğü
• nefes darlığı hissi
• siyatik benzeri ağrı

Pelvik taban egzersizleri bu dönemde hem mesane kontrolü hem de doğum sonrası toparlanma açısından faydalı olabilir.

Kaşınan cilt

Kaşıntı gebelikte sık görülür. Cildin gerilmesi ve hormonal değişiklikler buna neden olabilir. Ancak özellikle ellerde ve ayaklarda belirgin, gece artan ve döküntü olmadan seyreden kaşıntı, gebeliğin intrahepatik kolestazı açısından değerlendirilmelidir.

Huzursuz bacak sendromu

Dinlenirken ya da uyurken bacaklarını hareket ettirme ihtiyacı hissediyorsan huzursuz bacak sendromu olabilir. Gebelikte sık görülür ve çoğu zaman doğumdan sonra düzelir.

Burun kanamaları

Burun kanamaları hormonal değişiklikler nedeniyle gebelikte daha sık olabilir. Kanama olduğunda:

• otur ya da ayakta dur
• uzanma
• burun deliklerinin hemen üst kısmını 10–15 dakika sık
• öne eğil
• burnun üst kısmına soğuk uygulama yapın

Siyatik (karıncalanan bacak ağrısı)

Bebeğin büyümesiyle birlikte siyatik sinire baskı olabilir. Bu durumda belden bacağa yayılan ağrı, karıncalanma ya da uyuşma hissi gelişebilir.

Symphysis pubis disfonksiyonu (SPD)

Pelvik kemiklerin ön kısmındaki eklemde ağrı gelişebilir. Bu durum yürüme, dönme ve yatakta hareket etmeyi zorlaştırabilir. Destek kemeri ve uygun egzersizler yardımcı olabilir.

Bu hafta beslenme

Bebeğinin duyuları geliştiği için yediğin yiyeceklerin tat ve koku özellikleri amniyon sıvısı aracılığıyla dolaylı olarak bebeğe ulaşabilir. Bu nedenle çeşitli ve dengeli beslenmek önemlidir.

Bu dönemde:

• liften zengin beslenin
• su tüketimine dikkat et
• mide ekşimesi varsa daha küçük ve sık öğünler tercih et
• ağır, çok yağlı veya çok baharatlı yiyecekleri azalt
• balık tüketiyorsan iyi pişmiş olmasına dikkat et

Harekete geçme zamanı

Artık üçüncü trimesterdesin. Doğuma ve doğum sonrasına hazırlık için plan yapmaya başlayabilirsin.

Bebeğinin uyku alanını düşünmek de bu dönemde anlamlı olabilir. Güvenli bir uyku alanı, beşik ve temel yenidoğan hazırlıkları önceden planlanabilir.

Rh durumunu öğrenin

Kan grubun ve Rh durumun gebelik takibinde önemlidir. Rh negatifsen ve bebeğin Rh pozitifse bazı durumlarda Rh uyumsuzluğu gelişebilir. Bu nedenle doktorunun önerdiği test ve tedaviler önemlidir.

Doğum kurslarını araştır

Doğum kursları bu dönemde araştırılabilir. Bu kurslarda genellikle:

• doğumun evreleri
• ağrı yönetimi
• nefes teknikleri
• emzirme
• yenidoğan bakımı
• CPR / ilk yardım

gibi konular ele alınır. Katılmayı düşündüğün kursun bebek CPR’ı ve emzirme desteği içerip içermediğini önceden sormak yararlı olabilir.

Doğum planı

Henüz yapmadıysan doğum planını düşünmeye başlayabilirsin. Ağrı yönetimi seçenekleri, doğumda kimin yanında olacağı ve doğumdan sonra ilk temas gibi konular bu planın parçası olabilir.

Yüzme zamanı

Yüzme gebelikte çoğu kişi için rahatlatıcı bir egzersizdir. Kas tonusunu destekleyebilir, dayanıklılığı artırabilir ve uykuya yardımcı olabilir. Karnın büyüdükçe sudaki hafiflik hissi rahatlatıcı olabilir.

Rahat uyuma

Yastık desteği bu dönemde çok işe yarayabilir. Karnını, sırtını ve bacaklarını desteklemek daha rahat uyumana yardımcı olur.

Boğmaca aşını oldun mu?

Boğmaca aşısı genellikle 16. ve 32. haftalar arasında önerilir. Bu aşı bebeğini doğum sonrası dönemde korumaya yardımcı olabilir.

Enfeksiyonlardan korunmanın yolları

Gebelikte enfeksiyonlardan korunmak önemlidir. Bunun için:

• ellerini düzenli olarak sabun ve suyla yıka
• kedi kumu veya hayvan dışkısıyla temas ederken eldiven kullan
• su çiçeği gibi bulaşıcı hastalıklarla temas ettiysen doktoruna haber ver

Merhaba, üçüncü trimester!

Üçüncü trimester başladı. Kontrollerin bu dönemden sonra daha sık hâle gelebilir.

Cinsel ilişki: Olur mu olmaz mı?

Gebelik sorunsuz ilerliyorsa, doktorun aksini söylemediği sürece üçüncü trimesterde de cinsel ilişki çoğu zaman güvenli kabul edilir.