34. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor ve ne kadar büyük?

Bebeğin bu hafta kabaca bir kavun büyüklüğünde. Artık gebeliğinin 8. ayındasın.

Rahimde artık daha kıvrılmış durumdadır; bacakları göğsüne doğru çekilmiş olabilir. İçeride yer azaldığı için büyük hareketlerden çok kayma, dönme ve karnının şeklinin değişmesi şeklinde hareketler hissedebilirsin.

Erkek bebeklerde testisler bu dönemde karından skrotuma inmeye devam edebilir. Doğumdan sonra genital bölgede bir miktar şişlik görülmesi mümkündür; bu genellikle fazla sıvı ya da hormon etkisiyle olur ve birkaç gün içinde azalır.

Bu hafta bebeğin gelişiminde neler öne çıkıyor?

Bebeğin rahim dışındaki yaşama hazırlanırken yağ depolamaya devam eder. Bu yağ katmanları, doğumdan sonra vücut ısısının korunmasına yardımcı olur.

İşitme sistemi de olgunlaşmaya devam eder. İç kulaktaki koklea daha gelişmiş hâle gelir; bu nedenle bebeğin sesini ve sık duyduğu sesleri tanıyabilir.

Bebek pelvisine inmeye başlamış olabilir. İlk kez anne olanlarda bu yerleşme çoğu zaman biraz daha geç belirginleşebilir.

Bebeğin bu hafta doğarsa çoğu durumda oldukça iyi uyum sağlayabilir; ancak yine de tam zamanında doğan bebeklere göre daha yakın takip gerekebilir.

Makat pozisyonu

Bebeğin makat pozisyonundaysa, onu baş aşağı döndürmeye yardımcı olabilecek seçenekleri doktorunla konuş. Kendi kendine egzersiz, özel pozisyon ya da alternatif yöntem denemeden önce mutlaka onay alın.

Vücudumda neler oluyor?

Bebeğin pelvise doğru indiğinde buna bazen “hafifleme” denir. Bu olduğunda akciğerlerin ve miden biraz rahatlayabilir; bu da nefes darlığı veya mide ekşimesi gibi belirtileri hafifletebilir. Buna karşılık mesaneye baskı artabilir ve daha sık idrara çıkabilirsin. Yürümek de biraz daha zorlaşabilir.

Kolostrum, yan uyuma ve ağrılar

Göğüslerin ağır ve dolgun hissedebilir, hatta sarımsı kolostrum sızabilir. Bu, doğumdan sonra gelecek erken süttür ve antikor açısından zengindir. Göğüslerin ağrıyorsa gece hafif bir sütyen, gündüz ise daha destekli bir sütyen rahatlatabilir.

Yan yatmak genellikle daha rahat olabilir. Bu pozisyon, sırt ağrısını azaltmaya ve dolaşımı desteklemeye yardımcı olabilir.

Gebeliğin bu döneminde genel ağrı ve sızılar yaygındır. Pelvik kuşak ağrısı, alt sırt ağrısı, kasık ağrısı, yuvarlak bağ ağrısı ve siyatik görülebilir; pelvis, kasık, bacaklar veya kalçada ağrı hissedebilirsin. Ağrı günlük yaşamını etkiliyorsa doktorunla konuş.

Görme değişiklikleri

Gebelikte görme bulanıklaşabilir, gözler kuruyabilir ve kontakt lensler daha rahatsız edici olabilir. Gözdeki sıvı değişiklikleri nedeniyle geçici kırma kusuru değişiklikleri yaşanabilir. Bu değişiklikler çoğu zaman doğumdan sonra düzelir.

Ödem ve nefes darlığı

Ayak bileklerinde, ayaklarda ve parmaklarda şişlik görülebilir. Gün sonunda bu daha belirgin olabilir.

Rahim diyaframa ve akciğerlere baskı yaptıkça nefes nefese kalman da mümkündür. Bebek aşağı indikten sonra bu biraz hafifleyebilir. Ancak nefes darlığı belirginse ya da sana olağan dışı geliyorsa doktoruna başvur.

Vajinal akıntı, mukus tıkacı ve su gelmesi

Gebelikte süt beyazı ya da berrak, hafif kokulu akıntı normal olabilir. Az miktarda eski kan içerdiğinde kahverengi akıntı da görülebilir.

Yeşil renkli, kötü kokulu, ağrılı ya da kaşıntı yapan akıntı enfeksiyon belirtisi olabilir. Gebeliğin sonuna doğru mukus tıkacı gelebilir. Bu, birkaç gün boyunca artan akıntı ya da berrak, pembe, kahverengi veya hafif kanla karışık koyu bir mukus şeklinde olabilir.

Suyun gelirse amniyon sıvısı genellikle:

• sürekli sızar
• berrak ya da hafif sarımsıdır
• suludur
• kokusuz ya da hafif tatlı kokuludur

Suyunun geldiğini düşünüyorsan sağlık ekibine hemen haber ver.

RSV aşısı

RSV aşısını (önerilen dönem genellikle 28–36. hafta) henüz yaptırmadıysan doktorunla konuşabilirsin; bu aşı bebeği doğum sonrası ağır solunum yolu enfeksiyonlarından korumaya yardımcı olur.

Bu hafta görülebilecek belirtiler

Bu hafta şu belirtiler görülebilir:

• kolostrum sızıntısı
• sık idrara çıkma
• pelvik baskı
• alt sırt ağrısı
• pelvik kuşak ağrısı
• yuvarlak bağ ağrısı
• siyatik
• kabızlık
• şişlik
• nefes darlığı
• vajinal akıntıda artış
• kuru ya da tahriş olmuş gözler
• ciltte koyulaşma veya “gebelik maskesi”
• daha yağlı ve sivilceli cilt
• daha gür saçlar

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Şu durumlarda doktorunla görüş:

• düzenli ya da sürekli ağrı
• ani kötüleşen alt sırt ağrısı
• su gelmesi şüphesi
• kötü kokulu, yeşil ya da ağrılı akıntı
• bebeğin hareketlerinde azalma
• seni endişelendiren herhangi bir belirti

“Sadece bir şeylerin yanlış olduğunu hissediyorum” duygusu da ciddiye alınmalıdır.

Senin ve bebeğin için beslenme

Bu dönemde seni ve büyüyen bebeğini desteklemek için günlük yaklaşık 200 kalori ek enerjiye ihtiyaç duyabilirsin.

Bebeğin çok yer kapladığı için üç büyük öğün yerine daha küçük ve daha sık öğünler daha rahat olabilir. Öğle ve akşam yemeklerinde makarna, pirinç, patates, fasulye ve mercimek gibi kompleks karbonhidrat kaynakları düzenli enerji sağlayabilir. Tatlı yiyecekleri ise daha küçük porsiyonlarda ve ara sıra tüketmek daha uygun olabilir.

Kahvaltıyı önceliklendirin

Kahvaltıyı atlıyorsan, sabah küçük ama besleyici bir öğün planlamak faydalı olabilir. Yoğurt, granola, kuru tahıl, kuruyemiş veya smoothie gibi pratik seçenekler daha uygulanabilir olabilir.

Harekete geçme zamanı

Düzenli ve güvenli egzersiz enerji düzeyini destekleyebilir. Yürüyüş, yoga veya uygun başka hafif egzersizler kan akışını artırabilir ve kendini daha iyi hissetmene yardımcı olabilir.

Bebeğinin hareketlerini her zamanki gibi hissetmeye devam etmen gerekir. Hareketlerde azalma fark edersen hemen doktorunla ya da bir sağlık kuruluşuyla iletişime geç.

Yuvalanma içgüdüsü

Bu haftalarda evi düzenleme ve hazırlıkları tamamlama isteği artabilir. Bu normaldir. Ancak kendine baskı yapma. Bebeğinin ilk aylarda en çok ihtiyaç duyacağı şey güvenli, sakin ve temel ihtiyaçların hazır olduğu bir ortamdır.

İlk 6 ay boyunca bebeğin en güvenli uyku yeri, sizinle aynı odada ama kendi beşiğinde olmasıdır.

Doğum öncesi kurslar ve planlama

Doğum öncesi kurslar bu dönemde başlayabilir ya da devam ediyor olabilir. Bu kurslar doğum eylemi, doğum ve yenidoğan bakımı hakkında hazırlanmana yardımcı olabilir.

Oto koltuğu

Bebek oto koltuğunun doğru yerleştirilmesi önemlidir. Bebeğin arkaya dönük taşınması en güvenli yaklaşımdır ve koltuğun araca sıkıca sabitlenmiş olması gerekir.

Pelvik ağrı, eklemler ve yüzme

Pelvik kuşak ağrın varsa bu bilgiyi doğum planına eklemek faydalı olabilir. Böylece doğum sırasında sana destek olan ekip daha rahat pozisyonlara geçmene yardım edebilir.

Gebelikte eklemler gevşediği için yüksek etkili hareketlerden kaçınmak, bir şey kaldırırken dizleri bükmek ve çok ağır yük taşımamak önemlidir.

Yüzme, gebelikte rahatlatıcı bir egzersiz olabilir. Ancak ağrıyı artıran hareketlerden kaçınmak gerekir. Pelvik kuşak ağrın varsa bazı yüzme stilleri seni zorlayabilir.

Gebelikten yorulmak

Gebeliğin sonuna yaklaşırken yorulmuş ya da bunalmış hissetmek normaldir. Bu duygular seni zorlamaya başlıyorsa doktorunla konuş.

Ilık banyo

Ilık banyo yapmak genellikle sorun değildir. Suyun çok sıcak olmaması önemlidir. Küvete girip çıkarken de dengene dikkat et; büyük karın düşme riskini artırabilir.

Bebekte tırnaklar ve cilt

Bu dönemde bebeğinin el ve ayak tırnakları belirginleşmiş olabilir. Yağ depolanması ve cilt olgunlaşması da devam eder.

Doğuma hazırlanmak

Doğum yaklaştıkça planlarını gözden geçirmek, doğum çantasını tamamlamak ve gerekli iletişim bilgilerini hazır tutmak iyi bir fikir olabilir.