22. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin bu hafta aşağı yukarı bir papaya büyüklüğünde ve ağırlığı yarım kilo sınırına yaklaşıyor.

Cildi hâlâ buruşuk görünebilir; ancak önceki haftalara göre daha az saydamdır.

Akciğerler gelişiyor

Bebeğinin akciğerleri gelişmeye devam eder. Rahim içinde gerçek anlamda nefes almasa da nefes alma hareketlerini çalıştırır. Bu hareketler, doğumdan sonra solunum için gerekli kasların hazırlanmasına yardımcı olur. Akciğerler henüz rahim dışındaki yaşama hazır değildir, ancak hızla gelişmektedir.

Amniyon sıvısı ve mekonyum

Bebeğin az miktarda amniyon sıvısı yutar. Bu içerik bağırsaklarda birikir ve doğumdan sonra koyu, yapışkan ilk kaka olan mekonyum olarak atılır.

Tat tomurcukları, kavrayış, görüş ve işitme

Bebeğinin tat tomurcukları gelişmektedir ve amniyon sıvısının tadı, senin yediklerinden etkilenebilir.

Dokunma duyusu geliştiği için kavrayışı güçlenir. Bazen göbek kordonunu da kavrayabilir; bu durum genellikle sorun oluşturmaz.

Görme duyusu da gelişir. Göz kapakları kapalı olsa da aydınlık ve karanlığı daha iyi ayırt etmeye başlayabilir ve dışarıdan gelen parlak ışıklara tepki olarak hareket edebilir.

Bebeğin artık sesini, kalp atışını, karnındaki sesleri ve vücudundaki kan akışını duyabilir.

Gözler ve diş tomurcukları

Bu haftalarda irislerde pigment gelişimi başlayabilir. Doğumdaki göz rengi kalıcı olmak zorunda değildir; sonraki haftalarda ve aylarda değişebilir.

Bebeğinin diş etlerinde de ileride çıkacak dişler için diş tomurcukları gelişmektedir.

Vücudumda neler oluyor?

Bu haftalarda çatlaklar belirginleşmeye başlayabilir. Çatlaklar genellikle karında, göğüslerde ve uyluklarda görülür. Hormonların etkisiyle cilt lifleri yumuşayabilir ve cilt çatlaklara daha yatkın hâle gelebilir. Çatlaklar zararlı değildir ve çoğu zaman doğumdan sonra soluklaşır.

Sırt ve duruş

Bebeğin büyüdükçe sırtın daha fazla yük hissedebilir. Bu nedenle dik oturmak ve dik durmak önemlidir. Uzun süre oturuyorsan sırtını küçük bir yastıkla desteklemek rahatlatıcı olabilir.

Ayaklarda büyüme ve şişlik

Gebelikte ödem ve relaksin hormonunun etkisiyle ayaklarda büyüme, şişlik veya ayakkabı numarasında artış olabilir. Yeni ayakkabı alman gerekirse rahat, dengeli ve çok yüksek topuklu olmayan modeller tercih edilmelidir.

Çıkıntılı göbek deliği

Bu haftalarda göbek deliğin dışa doğru çıkabilir. Bu durum doğumdan sonra çoğu zaman eski görünümüne yaklaşır.

Boğmaca aşısı

Boğmaca aşısını henüz yaptırmadıysan, bu aşı 32. haftaya kadar uygulanabilir; doktorunla planlayabilirsin.

Sigara ve oksijen

Sigara dumanı bebeğinin ihtiyaç duyduğu oksijeni azaltır. Bebeğin doğana kadar oksijeni plasenta aracılığıyla senden alır ve akciğerleri gelişmeye devam ettiği için bu dönem özellikle önemlidir. Gebelikte sigara içmek bebeğe zarar verir; bırakmak hem gebelik sürecinde hem de doğumdan sonra bebeğin sağlığı açısından önemlidir. Hâlâ sigara içiyorsan bırakmak için destek alman gerekir.

Bu hafta görülebilecek belirtiler

Bu dönemde şu belirtilerle karşılaşabilirsin:

• yorgunluk ve uyku sorunları
• çatlaklar
• şiş ve kanayan diş etleri
• yuvarlak bağ ağrıları
• hemoroid
• sırt ağrısı
• burun kanamaları
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• şişkinlik ve kabızlık
• bacak krampları
• baş dönmesi
• şiş eller ve ayaklar
• idrar yolu enfeksiyonları
• vajinal enfeksiyonlar
• yüzde koyulaşan cilt veya kahverengi lekeler
• daha yağlı, sivilceli cilt
• daha gür ve parlak saçlar
• süt beyazı vajinal akıntı ve hafif lekelenme

Şiddetli ağrı ya da vajinal kanama varsa hemen doktoruna başvurulmalıdır.

Burun kanamaları

Burun kanamaları gebelikte daha sık olabilir. Bunun nedeni gebelik hormonları ve artan kan hacmidir.

Burun kanamasında şunlar yapılabilir:

• oturmak
• burnun yumuşak kısmını 10 ila 15 dakika sıkmak
• öne doğru eğilmek
• ağızdan nefes almak
• burun köprüsüne soğuk uygulamak

Kanama 15 dakika sonra durmazsa doktoruna başvurulmalıdır. En az 24 saat ağır efordan kaçınmak gerekir.

Akne ve cilt değişiklikleri

Gebelik aknesi yaygın olabilir. Herhangi bir akne ilacı kullanmadan önce bunun gebelikte güvenli olup olmadığını doktoruna danış. Bazı akne tedavileri gebelikte önerilmez.

Şiş ayaklar ve eller

Ellerde ve ayaklarda şişlik gebelikte görülebilir. Ancak aşağıdaki belirtiler varsa acil değerlendirme gerekir:

• şiddetli baş ağrısı
• bulanık görme veya ışık çakmaları
• kaburgaların hemen altında ağrı
• kusma
• yüzde, ellerde ya da ayaklarda ani şişme

Bu belirtiler preeklampsi ile ilişkili olabilir.

Bu hafta beslenme

Karbonhidratlar bu dönemde önemli bir enerji kaynağıdır. Ekmek, patates, makarna, pirinç ve kinoa gibi nişastalı yiyecekler enerji, vitamin ve lif sağlayabilir.

Tam tahıllı seçenekler enerjinin daha yavaş salınmasına yardımcı olabilir ve daha uzun süre tok hissetmeni sağlayabilir.

Kilonuzu kontrol etmen önerildiyse, porsiyon boyutlarına dikkat etmek ve fazla yağlı sosları sınırlamak faydalı olabilir.

Sağlıklı beslenme ve tasarruf

Daha sade ürünler ve market markaları bazı durumlarda benzer beslenme değeri sunabilir. Temel fikir, besin değerine odaklanmak ve gereksiz harcamadan kaçınmaktır.

Braxton Hicks kasılmaları

Braxton Hicks kasılmaları rahmin doğuma hazırlık amacıyla yaptığı prova kasılmalarıdır. Gerçek doğum kasılmaları kadar düzenli ve etkili değildir. Ancak ayırt etmek bazen zor olabilir.

Erken doğum riski

Bazı gebeliklerde erken doğum riski açısından ek değerlendirme gerekebilir. Kısa serviks veya preeklampsi gibi durumlarda fetüs fibronektin testi yapılabilir. Bu testin sonucu, erken doğum olasılığını değerlendirmede kullanılabilir.

Egzersiz ve gevşeme

Gebelikte yoga, meditasyon ve düşük etkili egzersizler bazı anne adayları için rahatlatıcı olabilir. Zihni sakinleştirmek için nefes ve gevşeme çalışmaları da yararlı olabilir.

Pilates de duruşu desteklemek ve sırt, omuz ve kalça bölgesindeki yükü hafifletmek açısından yararlı olabilir.

Pelvik taban egzersizleri

Pelvik taban kaslarını düzenli çalıştırmak, öksürme, gülme veya hapşırma sırasında görülebilen idrar kaçırma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Enfeksiyonlardan kaçınmak

Gebelikte enfeksiyonlardan kaçınmak önemlidir. Şu önlemlere dikkat edilmelidir:

• pastörize edilmemiş süt ve bu sütle yapılan yiyeceklerden kaçınmak
• küçük çocuklarla yiyecek, çatal bıçak, bardak ya da emzik paylaşmamak
• yüksek ateş ya da enfeksiyon belirtisi varsa doktorunla iletişime geçmek