18. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin artık bir çarliston biber büyüklüğüne ulaştı.

Bu hafta bebeğinin:

• işitme duyusu gelişir
• dokunma duyusu gelişir
• yutma ve emme refleksleri olgunlaşır
• kolları ve bacakları daha sık hareket eder

Eller daha becerikli hâle gelir, minik tırnaklar belirginleşir ve parmak izleri oluşur. Kasları güçlendikçe hareketleri de daha kuvvetli hissedilebilir. Kalbi de artık stetoskopla duyulabilecek kadar büyümüştür.

Bebeğin sinir sistemi hızla olgunlaşıyor

Bebeğinin sinir sistemi hızla olgunlaşır. Sinir hücreleri arasındaki bağlantılar artar ve miyelin denilen koruyucu madde, sinir iletimini desteklemeye başlar. Bu dönemde yaklaşık 12.000 ile 14.000 arasında sinir hücresi ucu vardır.

Dokunma, tat, koku, görme ve işitmeyle ilgili beyin bölgeleri de gelişimini sürdürür. İşitme duyusu keskinleşir ve bu hafta sonunda seni daha net duyabilir.

Bebeğinin hareket ettiğini hissetmek

Bebeğin tekme atma ve uzuvlarını bükme pratiği yaparken hafif bir hareket hissedebilirsin. Ancak bu aşamada çok belirgin hareket beklememek gerekir. Özellikle ilk gebelikte birçok kişi hareketleri birkaç hafta daha sonra fark eder.

İlk başta hissedilenler şunlara benzeyebilir:

• hafif kıpırtı
• kabarcıklanma
• gazla karıştırılabilecek hafif dürtmeler

Birçok kişi ilk hareketleri 18 ile 22. haftalar arasında hisseder. İlk gebelikte bu bazen 23. ya da 24. haftaya kadar uzayabilir.

Gebeliğin kaçıncı ayı?

Bu hafta gebeliğinin 5. ayındasın; önünde yaklaşık 4 ay daha var.

Partnerim sigara içiyorsa, bebeğim risk altında mı?

Pasif içicilik hem gebelik sırasında hem de bebek doğduktan sonra seni ve bebeğini etkileyebilir.

Birlikte yaşadığın biri sigara içiyorsa, dikkatli olduğunu düşünsen bile sen ve bebeğin zararlı maddelere maruz kalabilirsin. Pencereleri açmak ya da başka bir odada sigara içmek bunu güvenli hâle getirmez.

Vücudumda neler oluyor?

Karnın büyüdükçe biraz daha sakar hissedebilirsin. Göğüslerin de bir beden büyümüş olabilir, özellikle ilk gebeliğinse.

Tansiyonun biraz daha düşük olabilir. Bu yüzden yatarken ya da otururken birden ayağa kalkmamaya çalış; baş dönmesi yapabilir.

Karnında aşağı doğru uzanan “linea nigra” adlı koyu çizgiyi de fark edebilirsin. Bu normal bir pigment değişikliğidir ve doğumdan birkaç ay sonra genellikle solar.

Bu hafta karnın

Bu haftada karnın belirginleşmiş olabilir. Ancak her kadının vücut yapısı ve her gebelik farklıdır. Bazı anne adayları daha küçük, bazıları daha belirgin bir karınla ilerler.

Yiyecek aşermeleri ve açlık artabilir

Bu dönemde artan iştah ve belirli yiyeceklere aşerme yaygındır. Vücudun bebeğini desteklemek için yoğun çalıştığından daha çok enerjiye ihtiyaç duyabilir.

Açlığını yönetmek için:

• her üç saatte bir küçük öğün ya da atıştırmalık ye
• protein, lif ve sağlıklı yağ içeren yiyecekler tercih et

Baş dönmesi ve baygınlık hissi

Vücudundaki dolaşım ve sinir sistemi değişiklikleri baş dönmesine neden olabilir. Şu durumlarda daha belirgin olabilir:

• anemi
• yeterince yiyip içmemek
• egzersizde aşırıya kaçmak
• fazla ısınmak
• çok hızlı ayağa kalkmak

Sık baş dönmesi yaşıyorsan doktoruna bildir.

Şişlik, akıntı ve bacak krampları

Gebelikte ayaklarda, ayak bileklerinde, ellerde ve parmaklarda hafif şişlik görülebilir. Ancak ani ve belirgin şişlik daha ciddi bir sorunun işareti olabilir.

Gebelik boyunca vajinal akıntı artabilir. Sağlıklı akıntı genellikle süt beyazı ya da berrak, hafif kokulu ya da kokusuz olur.

Bacak krampları da görülebilir. Kramp girdiğinde bacağı düzleştirip ayak parmaklarını kaval kemiğine doğru çekmek, masaj yapmak ve ılık uygulama rahatlatabilir.

Bağ ve eklem ağrıları

Bu haftalarda bağ ve eklem ağrıları artabilir. Ilık bir banyo rahatlatıcı olabilir.

Gebelik işaretlerin şunları içerebilir:

• çatlaklar
• yorgunluk ve uyku sorunları
• şiş ve kanayan diş etleri
• karnın yan tarafındaki ağrılar
• burun kanamaları
• şişkinlik ve kabızlık
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• hassas göğüsler
• bacak krampları
• baş dönmesi
• şiş eller ve ayaklar
• idrar enfeksiyonları
• vajinal enfeksiyonlar
• yüzde koyulaşan cilt ya da kahverengi lekeler
• daha yağlı ve sivilceli cilt
• daha gür ve parlak saçlar

Önceki haftalardan şu belirtiler de devam ediyor olabilir:

• sabah bulantısı
• aşermeler
• artmış koku alma duyusu
• ruh hâli değişimleri
• süt beyazı vajinal akıntı ve hafif lekelenme

Bu hafta beslenme

Kabızlık, özellikle ikinci ve üçüncü üç ayda yaygın bir şikâyettir. Lifli beslenmek yardımcı olabilir.

Tercih edilebilecek yiyecekler:

• tam tahıllı ve tam buğdaylı ekmek
• tam tahıllı makarna ve gevrekler
• brokoli, karnabahar, kereviz ve yeşillikler
• erik, şeftali, nektarin, elma ve armut gibi meyveler

Günde en az iki litre su içmeye çalış. Düzenli egzersiz de kabızlığı azaltabilir. Reçetesiz müshil kullanmadan önce doktorunla konuş.

Gebelikte kalsiyum ve D vitamini

Peynir ve süt genellikle iyi kalsiyum kaynaklarıdır. Laktoz intoleransın varsa şu seçenekler yardımcı olabilir:

• kalsiyumla zenginleştirilmiş portakal suyu
• soya sütü
• badem sütü
• kalsiyumla zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler

Kalsiyumun emilmesi için D vitamini de gerekir. Gebelikte günlük 10 mikrogram D vitamini takviyesi önerilir ve doğumdan sonra da devam edilebilir.

Takviyelere karşı dikkatli ol

Bitkisel takviyeler “doğal” görünse de gebelikte güvenli olmayabilir. Klinikte yeterince değerlendirilmemiş ürünler farklı dönemlerde zararlı olabilir.

Bitkisel takviye, kapsül ya da bitki çayı kullanmadan önce mutlaka doktoruna danış.

Yavaş hareket et

İkinci üç ayda relaksin hormonu bağları gevşetir. Bu da yürürken dengeni biraz daha bozuk hissetmene neden olabilir.

Dikkat etmek için:

• duşta dikkatli ol
• takılıp düşme tehlikesi olan eşyaları ortadan kaldır
• sandalyeye ya da yükseğe çıkma
• destek çorabı veya kompresyon çorabı gerekiyorsa sabah erken saatlerde giyin
• rahat ayakkabılar tercih et

Hareketli kalın

Egzersiz yapmak her zaman kolay olmayabilir. Yorgunluk, mide sorunları ve nefes darlığı bunu zorlaştırabilir. Yine de yapabiliyorsan gün içinde yürüyüş ya da hafif egzersiz için kısa zaman ayırmak yararlı olabilir.

Ellerini kontrol et

Avuç içlerin normalden daha kırmızı görünüyorsa bu palmar eritem olabilir. Gebelikte görülebilir ve çoğu zaman doğumdan sonra kaybolur. Yine de doktoruna danış.

Anomali taraman

Sana yaklaşık 18 ile 20 hafta arasında bir anomali taraması önerilir. Bu tarama bebeğinin gelişimini ve görünümünü ayrıntılı olarak değerlendirmek için yapılır.

Tarama sana ya da bebeğine zarar vermez. Ancak net görüntü almak için karnına biraz baskı uygulanması rahatsız hissettirebilir.

İkinci üç ay belirtileri

Bu haftalarda daha enerjik hissetmen beklenebilir. Ancak günlük yaşamı zorlaştıran belirtilerin varsa doktorunla konuş.

Sırt ağrısı ve gebelik

Büyüyen rahim ağırlık merkezini değiştirir ve relaksin hormonu bağları gevşettiği için sırt ağrısı ve sızıları daha belirgin olabilir. Bu da duruşunu etkiler ve eklemlere yük bindirir.

Şunlar yardımcı olabilir:

• yüzme gibi düşük etkili egzersizler yapmak
• ayakları hafifçe yükseltmek
• ayakta dururken bir ayağı alçak bir desteğe koymak
• ılık banyo yapmak

Mide ekşimesini azaltmak

Mide ekşimesi gebelik boyunca sürebilen yaygın bir belirtidir. Yardımcı olabilecek yöntemler:

• yavaş yemek ve iyi çiğnemek
• daha küçük öğünler ve atıştırmalıklar tüketmek
• yedikten sonra bir süre dik oturmak
• başı yükseltilmiş şekilde uyumak
• çok baharatlı yiyecekleri azaltmak

Ödem (ayaklarda ve ayak bileklerinde şişlik)

Vücut dokuları fazla sıvı biriktirdiğinde ayak bileklerinde ve ayaklarda şişlik olabilir. Uzun süre ayakta kalmamak, uzun süre oturmamak ve bacakları fırsat buldukça yükseltmek yardımcı olabilir.

Karnında bir guruldama mı fark ediyorsun?

Bu his açlık sancısı da olabilir, bebeğin ilk hareketleri de olabilir. 18. hafta civarında ilk hareketlerin fark edilmesi mümkündür.

Herhangi bir endişen varsa

Endişelendiğin herhangi bir konuda doktoruna söyle. Daha önce aynı konuyu konuşmuş olsan bile, bu senin gebeliğindir ve içine sinmeyen bir durumda tekrar başvurman önemlidir.